Renowacja mebli – jak zacząć? Poradnik krok po kroku

A gdyby tak… odnowić ten designerski fotel z PRL-u? Albo komodę, na której pięknie widać strukturę drewna? Nie musisz szukać specjalisty! Zrobisz to samodzielnie, nawet gdy jesteś osobą początkującą. Przygotuj stary mebel, podstawowe narzędzia, przeczytaj, od czego zacząć renowację mebli i działaj!

Podstawy renowacji mebli: czego potrzebujesz, jak się przygotować?

Na razie chcesz tylko spróbować. Nie wiesz jeszcze, czy renowacja mebli Ci się spodoba, czy porzucisz hobby po kilku tygodniach. To zrozumiałe, że chcesz uniknąć dużych wydatków na start. Na szczęście jest plan minimum, bez poważnych inwestycji.

Tych narzędzi i akcesoriów na pewno będziesz potrzebować na początek:

• papier ścierny o różnych grubościach ziaren;
• blok szlifierski;
• szpachelka lub skrobak;
• pędzle, wałki w różnych rozmiarach lub gąbka malarska;
• farba do drewna;
• olej, lakier lub bejca jako materiał wykończeniowy;
• szpachla do drewna;
• akcesoria ochronne: rękawice, okulary, maska przeciwpyłowa;
• ściereczka z mikrofibry lub inna do usuwania pyłu;
• taśma malarska.

Z czasem warto zainwestować w szlifierkę elektryczną, która znacznie przyspieszy pracę oraz w akcesoria do tapicerowania: zszywacz tapicerski i klej do tkanin.

Gdzie możesz pracować? Czy garaż, piwnica, domowy warsztat, wolny pokój będą dobrym miejscem? Tak, jeśli są dobrze wentylowane i można je przewietrzyć. To bardzo ważne! Odnawiając meble, będziesz pracować z farbami i lakierami, w powietrzu mogą też unosić się pyłki.

Niezależnie od tego, jakie miejsce wybierzesz, pamiętaj, by zabezpieczyć je przed brudem. Najlepiej wykorzystać do tego folię malarską, możesz użyć też kartonów, starych zasłon lub prześcieradeł.

Najważniejsze kroki renowacji – uniwersalne dla każdego mebla

Wszystkie meble drewniane odnawia się według podobnych kroków. Tu nie ma co zmieniać ani pomijać – jeśli to zrobisz, efektem może być nierówna powierzchnia lub łuszcząca się farba. Jeśli chcesz odnowić mebel zgodnie z dobrymi praktykami, oto instrukcja dla Ciebie:

1. Przygotuj pomieszczenie i siebie: przykryj podłogę, wynieś niepotrzebne przedmioty, załóż maskę i rękawice ochronne.
2. Oczyść drewnianą powierzchnię. Usuń kurz, brud, tłuste plamy za pomocą szmatki z detergentem. Resztki kleju czy wosku zeskrob szpachelką.

Przydatna porada: jeśli na meblu znajdują się naklejki, do ich usunięcia użyj oleju. Posmaruj nim papier, a po kilkunastu minutach łatwo odklei się od powierzchni.

3. Pozbądź się niepotrzebnych elementów, np. uchwytów lub gałek. Będzie Ci łatwiej szlifować i malować powierzchnię mebla.
4. Zacznij szlifowanie. Pamiętaj o odpowiedniej kolejności: najpierw używaj gruboziarnistego papieru ściernego i stopniowo przechodź do papieru o drobniejszych ziarnach. W ten sposób na początku wygładzisz większe nierówności, a potem zadbasz o idealne wykończenie. Pamiętaj, by wygładzać wzdłuż włókien drewna, a nie w poprzek.

Wskazówka: co oznaczają numery na opakowaniach papieru ściernego? To oznaczenia granulacji. Niższe liczby (np. 80-120) to papier o dużych ziarnach, wykorzystywany na początku. Do końcowego szlifowania używa się papieru o drobnych ziarnach, np. 220.

5. Wypełnij ubytki w drewnie. Dokładnie przyjrzyj się powierzchni mebla i znajdź nierówności, których nie udało się wygładzić. Najłatwiej używa się szpachli naprawczej lub kitu do drewna.
6. Pomaluj lub pokryj bejcą. Krycie farbą sprawdzi się, gdy powierzchnia jest mocno zniszczona lub gdy chcesz całkowicie odmienić wygląd mebla. Bejcowanie pozwala zachować widoczne słoje i barwę drewna.

Praktyczna porada: zawsze sprawdzaj farbę lub bejcę na niewielkim, słabo widocznym fragmencie drewna.

7. Wykonaj prace wykończeniowe. Drewno możesz zabezpieczyć lakierem – jeśli zależy Ci na połysku, woskiem lub olejem – jeśli wykończenie ma być matowe lub lekko satynowe. Skręć mebel, przykręć gałki lub uchwyty.

Czy każdy mebel nadaje się do renowacji?

Niestety nie. Nie warto poddawać renowacji mebli bardzo zniszczonych, w szczególności „spuchniętych” od wody i wilgoci. Takich uszkodzeń nie da się pozbyć, będą widoczne nawet po szlifowaniu i malowaniu.

Do renowacji dla początkujących nie nadają się również niektóre materiały – przede wszystkim laminowane płyty MDF i wiórowe. Z prostej przyczyny: laminowana powłoka nie wchłania farby ani bejcy. Jeśli chcesz odnowić takie meble, możesz użyć gotowych oklein.

Najłatwiejsze: krzesła bez materiałowych obić, stoliki

Na początek najlepsze będą meble o prostych kształtach, bez skomplikowanych łączeń i detali. Możesz zacząć od renowacji krzesła bez tapicerki, stolika kawowego, szafki nocnej. Takie meble można odnawiać bez rozmontowywania na mniejsze fragmenty. Zaletą jest też to, że dość szybko zobaczysz efekty pracy.

Nieco trudniejsze: krzesła tapicerowane, komody, regały z szufladami

Takie projekty są bardziej skomplikowane ze względu na konieczność demontażu niektórych elementów. Odkręca lub rozmontowuje się nogi stołów i biurek, szuflady, fronty. To ważne, bo tylko w ten sposób można zadbać o dokładne malowanie.

Pewnym wyzwaniem jest też odnawianie mebli tapicerowanych. W ich przypadku, oprócz pracy z materiałem drewnianym, musisz poddać renowacji także tkaninę i wypełnienie. Najczęściej robi się to tak: zdejmujesz poduszki z krzeseł lub foteli, przycinasz nową gąbkę tapicerską do pożądanego kształtu, owijasz ją tkaniną i zszywasz lub sklejasz materiał.

Dla zaawansowanych: meble ze zdobieniami i o nietypowych kształtach

Gdy nabierzesz już więcej wprawy, możesz przystąpić do renowacji mebli o skomplikowanych kształtach (np. XIX-wiecznych stołów, sekretarzyków, komód), tapicerowanych wersalek i foteli ze sprężynami, mebli pokrytych fornirem, z intarsjami lub okleinami wymagającymi precyzyjnego działania.

Renowacja dla oszczędnych. Jak odnawiać meble niskim kosztem?

Przede wszystkim: pracuj na tanich meblach. Zwłaszcza na początek, gdy efekty renowacji mogą nie być tym, czego oczekujesz. Krzesła, fotele komody pozyskane niskim kosztem lub za darmo dadzą Ci swobodę i odwagę do eksperymentowania. Jeśli coś pójdzie nie tak, stracisz tylko czas i ewentualnie niewielką ilość pieniędzy.

Gdzie szukać mebli do renowacji?

• Zapytaj rodziny lub znajomych. Może ktoś z nich planuje remont lub przygotowuje do sprzedaży mieszkanie po starszej osobie? Dzięki Tobie nie będzie musiał szukać sposobu na pozbycie się mebli, a Ty zyskasz materiał do pracy.
• Rozejrzyj się dookoła – niektórzy wystawiają stare, ale wartościowe meble przy altankach śmietnikowych lub przed domem. Warto znać terminy wywozu śmieci wielkogabarytowych. W tym czasie masz większe szanse na udane „łowy”.
• Odwiedzaj pchle targi. To dobra okazja, by przyjrzeć się meblom z bliska i ocenić ich stan. Przy zakupach warto zachować ostrożność i nie dać się skusić sprzedawcom oferującym rzekomo bardzo stare, wartościowe przedmioty. Szukaj okazji, pamiętaj też, że pchle targi są miejscami, w których negocjacje i targowanie się należą do dobrego tonu – możesz śmiało to robić! 
• Kup, np. na OLX lub lokalnej grupie na Facebooku. Pamiętaj jednak, że ceny starych mebli mogą być naprawdę zróżnicowane: od symbolicznych kwot po nawet kilkaset złotych.

Na początek wybieraj materiały (farby, lakiery, bejce) w małych opakowaniach. W przeliczeniu na litry są mniej opłacalne, ale nie kupuj na zapas. Jeśli nie będziesz używać farb i innych środków często, mogą zgęstnieć lub zaschnąć – nie będą się wtedy nadawały do zużycia, a Ty ostatecznie stracisz, zamiast zyskać.

Oszczędzić możesz także na pędzlach i wałkach. W sklepach budowlanych i specjalistycznych możesz znaleźć gotowe zestawy, składające się z kilku lub nawet kilkunastu elementów. Nie kupuj ich! Tak naprawdę wcale nie potrzebujesz takiej ilości. Kup kilka (3-4) pojedynczych pędzli i wałków. To wystarczy na początek.

Jeśli chcesz połączyć odnawianie mebli z nauką sztuki renowacji, poszukaj dla siebie warsztatów (odbywają się głównie w większych miastach). W niektórych miejscach w cenie zapewnia się krzesło czy stolik do renowacji, w innych można przyjść z własnym meblem. Organizatorzy zapewniają także narzędzia i materiały. To świetna opcja, gdy nie chcesz na razie kupować własnych.

Pasjonaci odnawiania starych, ale pięknych przedmiotów mówią: to naprawdę wciąga! Chcesz się przekonać? Teraz już wiesz, jak zacząć renowację mebli!